021-77465085

دکتر محمد تلک آبادی آرانی  فوق تخصص  بیماری های گوارش و داخلیدکتر محمد تلک آبادی آرانی فوق تخصص بیماری های گوارش و داخلی

بيماري التهابي روده (IBD)

بیماری های التهابی روده یا (Inflammatory Bowel Disease - IBD) وابسته به شرایط مزمنی است که موجب التهاب در برخی قسمت های روده می شود. بيماري التهابي روده (IBD)، به التهاب مزمن مناطقي از لوله گوارش گفته مي‌شود و شامل دو بيماري مجزا و در عين حال مشابه کوليت اولسراتيو و کرون است.

بیماری کورون (کرون)

این بیماری می تواند در تمام قسمت های لوله گوارش از دهان تا مقعد، رخ دهد. این بیماری بر لایه های عمیق پوشش لوله گوارش اثر می گذارد و می تواند باعث ضایعات بالا و پایین در بین مناطق سالم شود. اغلب این بیماری، بر روده کوچک و روده بزرگ و یا هر دو اثر می کند. بافت روده ای ممکن است تبدیل به مناطق کم عمق، دهانه مانند و یا زخم های عمیق و سنگ فرش‌ مانند گردد.

کولیت اولسراتیو (کولیت زخمی)

بر خلاف بیماری کورون، مناطق درگیر در کولیت اولسراتیو فقط شامل روده بزرگ (کولون) و رکتوم (راست روده) است. التهاب و زخم، تنها بر پوشش سطحی این مناطق اثر دارد. در حالی که بیماری کورون بر عمیق‌ترین پوشش اثر می کند. کولیت اولسراتیو، اغلب فقط سیگموئید را مبتلا می کند، اما مناطق بالاتر را نیز می تواند درگیر کند. سیگموئید، بخش انتهایی روده بزرگ است که نزدیک راست روده و مقعد قرار دارد و حدود 40 سانتیمتر است. هر چه بیشتر کولون تحت تاثیر قرار گیرد، به همان نسبت دارای علائم بدتری خواهد بود.

علائم بیماری های التهابی روده

درد و یا گرفتگی عضلات شکم

اسهال، چندین بار در روز

مدفوع خونی

کاهش وزن

زخم دهان

مشکلات پوستی

آرتریت

مشکلات چشمی

علت بیماری های التهابی روده

پزشکان هنوز علت واقعی بیماری های التهابی روده را درنیافته اند. برخی بر این باورند که سیستم ایمنی بدن توسط چیزی تحریک شده و باعث تولید یک واکنش التهابی در لوله گوارش می شود. پژوهش های جدید، ژن‌های خاصی را در بروز بیماری های التهابی روده موثر می دانند.

افراد در معرض خطر

بیماری های التهابی روده در مردان و زنان به طور مساوی بروز می کند. این بیماری اغلب در شروع سن نوجوانی و جوانی رخ می دهد. افراد دارای سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری های التهابی روده، ده برابر احتمال بیشتری دارد که به این بیماری دچار شوند.

بیماری التهابی روده (IBD) همان سندروم روده تحریک پذیر (IBS) نیست!

گاهی IBD با IBS اشتباه گرفته می شود. هر دوی این بیماری ها باعث بروز مشکلات گوارشی مزمن می شوند. بیماران دچار بیماری التهابی روده، دارای التهاب، زخم و دیگر آسیب های آشکار در داخل دستگاه گوارش می باشند. ولی بیماران دچار سندروم روده تحریک پذیر، هیچ گونه آسیبی ندارند، بلکه دچار علائمی از قبیل گرفتگی روده ها (دل درد)، اسهال و یبوست می شوند. IBS بسیار شایع است و خطر کمتری نسبت به IBD دارد.

بیماری های شبیه بیماری های التهابی روده

دیورتیکولیت: علائم دیورتیکولیت عبارت است از درد شکم، نفخ و اسهال (مانند IBD)، اما در این بیماری در امتداد دیواره روده بزرگ، کیسه ها ملتهب و عفونی می شوند.

بیماری سلیاک : سلیاک با علائم دل درد و اسهال مکرر شناخته می شود. علت بروز آن پروتئین موجود در گندم (گلوتن) می باشد. با آزمایش می توان بیماری های روده ای را از هم تشخیص داد.

راه های تشخیص بیماری های التهابی روده

  • آزمایش خون
  • اشعه X باریوم: باریوم، مایع گچی است که یا از طریق دهان و یا از طریق تنقیه به بیمار می دهند. این عمل کمک می کند تا پزشکان نقاط مشکل دار، مانند زخم، ورم، باریک شدن و یا انسداد روده را ببینند.
  • سی تی اسکن
  • کولونوسکوپی (تصویر کناری)
  • بیوپسی (نمونه برداری)

درمان بيماري‌هاي التهابي روده

آمينوساليسيلات‌ها: آمينوساليسيلات‌ها به عنوان درمان نگهدارنده در مبتلايان به بيماري‌هاي التهابي روده خفيف تا متوسط تجويز مي‌شوند. اين گروه داروها براي درمان کوليت اولسراتيو و به صورت قيد نشده در برچسب دارويي، براي درمان کرون نيز تجويز مي‌شوند.

آمينوساليسيليک اسيد که با نام مسالامين شناخته مي‌شود، در القاي بهبودي و درمان نگهدارنده مبتلايان به کوليت اولسراتيو موثر است. سولفاسالازين که مولکول سولفاپيريدين متصل به ۵- آمينوساليسيليک اسيد است، از گذشته براي درمان کوليت اولسراتيو تجويز مي‌ شده است. سولفاسالازين اولين آمينوساليسيلات مورد استفاده در بيماري‌هاي التهابي روده است و خواص ضد التهابي مطلوب آن روي لوله گوارشي، تصادفا زماني که براي درمان آرتريت روماتوييد به کار مي‌رفت، يافت شد. مصرف اين دارو با عدم تحمل و عوارض ناخواسته کشنده‌اي نظير گزانتما، تب، آنژيوادم، تخريب کبد همراه است.

طي زمان مشخص شد که بخش فعال سولفاسالازين، ۵- آمينوساليسيليک اسيد است و مقصر در بروز بسياري از عوارض ناخواسته دارو، بخش سولفاپيريدين آن. تجويز ۵- آمينوساليسيليک اسيد مقعدي درمان ارجح در هر دو شکل کوليت اولسراتيو خفيف تا متوسط است. مزيت اصلي اين شيوه درمان، اثرگذاري مستقيم دارو بر محل مورد نظر و به حداقل رساندن عوارض ناخواسته سيستميک است. ۵- آمينوساليسيليک اسيد خوراکي در بيماراني که تمايلي به مصرف مقعدي اين دارو ندارند و نيز با عدم تحمل اين شيوه مصرف روبه‌رو بوده‌اند، توصيه مي‌شود.

کورتيکواستروييدها: با توجه به خاصيت ضد التهابي اين گروه دارويي، اشکال مقعدي، خوراکي و وريدي آن براي درمان کوليت اولسراتيو تجويز مي‌شوند و انتخاب شکل دارويي بستگي به شدت و وسعت بيماري دارد. تجويز مقعدي کورتيکواستروييدها در مقايسه با شکل مقعدي ۵- آمينوساليسيليک اسيد اثربخشي کمتري دارد، اما ترکيب هر دو از مصرف هر کدام از آنها به تنهايي به مراتب موثرتر است. استروييدهاي خوراکي نظير پردنيزون، در اغلب موارد براي بيماران با کوليت اولسراتيو فعال متوسط تا شديد تجويز مي‌شوند.

کورتيکواستروييدهاي وريدي در بيماران بستري مبتلا به کوليت اولسراتيو شديد يا فولمينانت و آن گروه از بيماران که به درمان با کورتيکواستروييدهاي خوراکي پاسخ نداده‌اند، توصيه مي‌شوند.

کورتيکواستروييدها، درمان اصلي براي القاي بهبود و متوقف ساختن پيشرفت بيماري کرون متوسط تا شديد در نظر گرفته مي‌شوند. تجويز اين گروه دارويي در بيماري کرون به دليل شروع اثر سريع آن در کاهش التهاب روده متداول است و بهبودي طي ۴ تا ۸ هفته در نزديک به ۷۵ تا ۹۵ درصد از بيماراني که کورتيکواستروييد خوراکي يا وريدي به ميزان ۴۰ تا۶۰ ميلي‌گرم در روز براي آنها تجويز شده، ديده مي‌شود. البته با وجود آنکه پاسخ‌دهي درماني به استروييدها خوب است، به دليل عوارض ناخواسته و نيز ناکفايتي در مقايسه با ساير داروهاي موجود، مصرف آن به عنوان داروي نگهدارنده توصيه نمي‌شود.

ايمونومدولاتورها: درمان‌هاي مهارکننده دستگاه ايمني شامل آزاتيوپرين و متابوليت آن يعني ۶-مرکاپتوپورين در درمان نگهدارنده مبتلايان به کرون موثر هستند. دوز داروي مصرفي براي درمان بيماري‌هاي التهابي روده معمولا کمتر از دوز به کار رفته براي مهار سيستم ايمني پس از پيوند است.

در مورد بيماري کرون، موثرترين دوز آزاتيوپورين ۲ تا ۵/۲ ميلي‌گرم در روز به ازاي هر کيلوگرم وزن بدن و براي ۶- مرکاپتوپورين، ۱ تا ۵/۱ ميلي‌گرم به ازاي هر کيلوگرم وزن بدن در روز است. در حدود ۲۵ تا۵۰ درصد از بيماراني که درمان با آزاتيوپرين يا ۶- مرکاپتوپرين را تحمل نکرده‌اند، از درمان با متوترکسات سود مي‌برند. دوزهاي بالاتر از ۵ ميلي‌گرم به ازاي هر کيلوگرم وزن بدن در روز سيکلوسپورين، در القاي بهبودي در بيماران با بيماري کرون فعال موثر شناخته شده است، هر چند که معمولا عود بيماري به دنبال قطع مصرف دارو رخ مي‌دهد.

آنتي‌بيوتيک‌ها: پر مصرف‌ترين آنتي‌بيوتيک در درمان بيماري‌هاي التهابي روده، مترونيدازول و سيپروفلوکساسين هستند. مطالعات انجام شده روي اثربخشي آنتي‌بيوتيک‌ها در درمان کرون يا کوليت اولسراتيو براي نتيجه‌گيري قطعي کافي نيستند.

تاریخ ارسال: 1393/10/3
تعداد بازدید: 1279

ارسال نظر


دکتر محمد تلک آبادی آرانی فوق تخصص بیماری های گوارش

آدرس مطب شرق:تهران خیابان پیروزی مابین خیابان اول و دوم نیروی هوایی جنب مسجد قدس پلاک 275واحد 7 روزهای فرد 77465085-77169328. 09352504085شرق
آدرس مطب غرب : فلکه دوم صادقیه ابتدای کاشانی ,پشت بیمارستان ابن سینا خیابان اعتمادیان ,جنب داروخانه احمدی ساختمان فدک ,طبقه همکف روزهای زوج 44090186-44048744-44090752. 09335668894

موبایل نوبت گیری : 09352504085شرق تهران-09335665894غرب تهران
شماره مستقیم دکتر محمد تلک آبادی آرانی : 09127081393
ایمیل :m.telk@yahoo.com

طراحی و تولید: ایده پرداز طلوع