021-77465085

دکتر محمد تلک آبادی آرانی  فوق تخصص  بیماری های گوارش و داخلیدکتر محمد تلک آبادی آرانی فوق تخصص بیماری های گوارش و داخلی

كاهش وزن نا خواسته

كاهش وزن نا خواسته و قابل ملاحظه در فردي كه قبلاً سالم بوده اغلب نشانه بيماري زمينه اي است. به همين دليل پزشكان در هنگام گرفتن شرح حال روتين از تغييرات وزن پرسش مي كنند.

در صورت از دست دادن پنج درصد وزن بدن طي 12-6 ماه بايد به سرعت بررسي هاي بيشتري به عمل آيد. افراد سالم علي رغم تغييرات وسيع در مصرف كالري و ميزان فعاليت روزانه، وزن خود را به طور چشمگيري در يك محدوده پايدار حفظ مي كنند.

لازم به ذكر است كه تقريباً نيمي از بيماراني كه مدعي كاهش وزن شديد هستند، بعد از اندازه گيري عيني وزن، تغيير واقعي در وزن ندارند. اگر نتوان به طور دقيق ميزان كاهش وزن را مشخص كرد، ممكن است تغيير در اندازه كمربند يا گشاد شدن لباس، در اثبات كاهش وزن كمك كند. مواردي نيز وجود دارند كه بيمار واقعاً دچار كاهش وزن است اما نسبت به آن آگاهي ندارد، بنابراين اندازه گيري وزن در مطب پزشك اهميت زيادي دارد.

اشتها و سوخت و ساز بدن به وسیله عوامل هورموني و عصبي تنظيم مي شوند كه مراكز تغذيه و سيري در هيپوتالاموس نقش محوري در اين فرايند دارند.

به طوركلي وقتي كه مصرف كالري بيش از ميزان كالري در دسترس باشد، كاهش وزن رخ مي دهد. از حدود 60 سالگي به طور متوسط هر سال نيم كيلوگرم از وزن بدن كاسته مي شود.

مکانیسم های کاهش وزن عبارتند از:

1- كاهش مقدار غذاي دريافتي: دريافت مواد غذايي تحت تأثير محرك هاي بينايي، بويايي، عوامل ژنتيكي، رواني و اجتماعي است.

2- سوء جذب

3- از دست دادن كالري: به عنوان مثال به علت استفراغ، اسهال، دفع گلوكز در ادرار يا گلوكزوري (در ديابت شيرين)

كاهش وزن ناخواسته به خصوص در سالمندان غیر شايع نيست و با افزايش در میزان ناتواني و مرگ و مير همراه است. كاهش وزن ناخواسته و قابل توجه با مرگ و مير 25 درصد در طول 18 ماه همراه است. در آن دسته از بيماران مبتلا به سرطان كه دچار كاهش وزن هستند، وضعيت عملكردي افت مي كند و پاسخ به شيمي درماني و ميانه ميزان بقا كم مي شود. كاهش وزن قابل توجه، فرد را مستعد عفونت مي كند.

در بيماران تحت عمل جراحي غير فوري (الكتيو) كه طي 6 ماه بيش از 4.5 كيلوگرم كاهش وزن داشته اند ميزان مرگ و مير وابسته به عمل جراحي بالاتر بوده است. كمبودهاي تغذيه اي و ويتاميني مي توانند با كاهش وزن شديد همراه باشند.

اختلالات غذایی جدی

تصور همه‌ی ما این است که وزن بدنمان ارتباط مستقیمی با غذاهایی دارد که مصرف می‌کنیم. زمانی که تغذیه‌ی متعادل و مناسبی داریم مشخص است که وزن متناسبی نیز خواهیم داشت. بدون شک پرخوری نیز باعث چاقی و اضافه‌ وزن می‌شود. متأسفانه برخی از اختلالات غذایی نیز روی وزن تأثیر می‌گذارند. آنورکسی (بی‌ اشتهایی روانی) و بولیمی (پرخوری روانی) دو نمونه از اختلالات تغذیه‌ای است که به طور جدی سلامتی افراد را به خطر می‌اندازد. آنورکسی یک اختلال روانی است که فرد از چاقی و اضافه‌ وزن بی‌ نهایت وحشت دارد و در نتیجه مصرف مواد غذایی را کاهش می‌دهد و لاغر و لاغرتر می‌شود. در اختلال بولیمی نیز فرد قبل از سرزنش خود و ورزش زیاد و همچنین مجبور کردن خود به بالا آوردن، به خودش اجازه می‌دهد که بی‌ وقفه غذا بخورد. این دو مشکل از عوامل اصلی کاهش وزن ناگهانی است که باید خیلی زود مورد درمان قرار بگیرد. به خاطر اینکه هر دو و به خصوص آنورکسی روی عملکرد بدن تأثیر منفی می‌گذارد. این مشکلات بیشتر در بین نوجوانانی که می‌خواهند خوش‌اندام باشند رایج‌تر است.

دغدغه‌های فکری و مشکلات روحی

لاغری غیر منتظره می‌تواند همچنین نشان‌ دهنده‌ی مشکلات روحی مانند استرس و اضطراب زیاد باشد. در جوامع مدرن، استرس از عوامل متعددی مانند مشکلات کاری یا زندگی شخصی ناشی می‌شود. اگر فردی نتواند شرایط استرس‌زا را مدیریت کند با مشکلات جسمی مانند لاغری سریع و ناگهانی و همچنین تنفس نا منظم، سرگیجه، درد در ناحیه‌ی قفسه‌ی سینه و تنگی‌ نفس مواجه خواهد شد. توجه داشته باشید که لاغری ناگهانی در بین افرادی که از افسردگی رنج می‌برند نیز مشاهده می‌شود. افراد افسرده کم‌ اشتها شده و از مشکلات گوارشی رنج می‌برند که می‌تواند به لاغری آن‌ها منجر شود.

سرطان

بیماری سرطان یکی از بیماری‌هایی است که باعث بروز لاغری و کاهش وزن ناگهانی و شدید می‌شود. هر نوع سرطانی از سرطان کولورکتال گرفته تا سرطان خون و ریه و غیره، بدن را در معرض لاغری شدید قرار می‌دهد. به خاطر اینکه تومورهای سرطانی متابولیسم بدن را بالا می‌برند و به این ترتیب کاهش وزن را سرعت می‌دهند. افرادی که تحت درمان‌هایی مانند پرتو درمانی هستند نیز در معرض کاهش وزن زیاد قرار دارند. تومورها زندگی خودشان را دارند و برای بزرگ شدن به خون و ذخایر انرژی بدن دست‌ درازی می‌کنند. در واقع برای اینکه در بدن زنده بمانند از خون و مواد مغذی بدن استفاده می‌کنند و گاهی ترکیبات شیمیایی نیز آزاد می‌کنند که متابولیسم بدن را بالا می‌برد. در نتیجه کالری‌ سوزی بیشتر شده و لاغری سرعت می‌گیرد.

اسهال مزمن

اسهال در نتیجه‌ی تغذیه‌ی نا مناسب یا به دلیل یک بیماری ویروسی به وجود می‌آید. دلیل آن هر چه که باشد می‌توان با مصرف آنتی بیوتیک و داروهای پزشک درمانش کرد. متأسفانه افرادی که به مدت 4 هفته دچار این مشکل باشند یعنی دچار اسهال مزمن شده‌اند. این مشکل از اختلالات جدی مانند سندرم روده‌ تحریک‌پذیر، بیماری سلیاک (عدم تحمل گلوتن)، التهاب روده و غیره ناشی می‌شود. زمانی که فردی بیش از یک ماه دچار اسهال شود وزن بدن خود را نیز از دست می‌دهد.

بیماری‌های داخلی به چشم دیده نمی‌شود و به همین دلیل نادیده گرفته می‌شوند. این بیماری‌ها مانند بیماری قارچی باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن می‌شوند. این بیماری‌ها همچنین باعث بروز مشکلات گوارشی نیز می‌شوند.

دیابت

دیابت و به خصوص دیابت نوع 1 نیز می‌تواند یکی از عوامل کاهش وزن غیر منتظره و ناگهانی باشد. دیابت نوع 1 در بین کودکان، نوجوانان و افراد بزرگسال کمتر از سی سال دیده می‌شود. این بیماری زمانی بروز می‌کند که بدن نمی‌تواند به اندازه‌ی کافی انسولین تولید کند تا گلوکزهای ساخته‌ شده را به سمت سلول‌ها ببرد. گلوکز اصلی‌ترین عامل انرژی‌ رسان به بدن است. زمانی که سلول‌ها، گلوکز دریافت نکنند این ترکیب در خون آزاد می‌شود و فرد را به دیابت دچار می‌کند. از آنجایی که بدن به اندازه‌ی کافی انرژی دریافت نمی‌کند لاغر و لاغرتر می‌شود.

عوامل دیگر لاغری ناگهانی

عوامل و بیماری‌های دیگری در کاهش ناگهانی وزن موثرند مانند:

  • بیماری ایدز
  • اعتیاد
  • پرکاری تیروئید
  • آرتریت
  • بیماری زوال عقل
  • کلسیم بیش از اندازه‌ی بدن
  • اولسر یا زخم‌های گوارشی
  • سل
  • کولیت یا ورم معده
  • مشکلات ریوی
  • نارسایی کلیوی

توجه داشته باشید که افزایش سن و سالمندی نیز با کاهش وزن در ارتباط است. باید بدانید که در برخی افراد لاغری یک مسئله‌ی ژنتیکی است. اگر لاغری شما ارثی است و با وجود وزن کم احساس سلامتی و شادابی دارید جای نگرانی نیست. می‌توانید با در پیش گرفتن تغذیه‌ی مناسب و افزایش میزان کالری‌های دریافتی وزن خود را افزایش دهید.

توجه داشته باشید که عوامل دیگری مانند مصرف بیش از اندازه‌ی ملین، سوءتغذیه، بیماری پارکینسون و انسداد روده نیز می‌تواند باعث کاهش وزن ناگهانی شوند.

راه‌های درمان لاغری ناگهانی

اگر در عرض 6 ماه یا یک سال 5 درصد وزن یا چهار و نیم کیلوگرم وزن از دست دادید آن هم بدون رژیم گرفتن و دلیل خاص یعنی اینکه دچار کاهش وزن ناگهانی شده‌اید. درمان این مشکل با توجه به عامل اصلی آن، پیچیدگی‌های خود را دارد. اگر متوجه کاهش وزن بی‌دلیل و ناگهانی خود شده‌اید بدون اتلاف وقت به پزشک مراجعه کنید. پزشک می‌تواند با انجام بررسی‌های لازم و مشاهده‌ی علائم بدنتان، علت را کشف و درمان کند. توصیه می‌کنیم تغذیه‌ی مناسبی در پیش بگیرید. تا جایی که می‌توانید ورزش کنید و بیشتر استراحت کنید.

تاریخ ارسال: 1393/10/23
تعداد بازدید: 2704

ارسال نظر


دکتر محمد تلک آبادی آرانی فوق تخصص بیماری های گوارش

آدرس مطب شرق:تهران خیابان پیروزی مابین خیابان اول و دوم نیروی هوایی جنب مسجد قدس پلاک 275واحد 7 روزهای فرد 77465085-77169328. 09352504085شرق
آدرس مطب غرب : فلکه دوم صادقیه ابتدای کاشانی ,پشت بیمارستان ابن سینا خیابان اعتمادیان ,جنب داروخانه احمدی ساختمان فدک ,طبقه همکف روزهای زوج 44090186-44048744-44090752. 09335668894

موبایل نوبت گیری : 09352504085شرق تهران-09335665894غرب تهران
شماره مستقیم دکتر محمد تلک آبادی آرانی : 09127081393
ایمیل :m.telk@yahoo.com

طراحی و تولید: ایده پرداز طلوع